Ondanks de vele initiatieven komen er maar weinig value-based healthcare -programma’s op instellingsniveau van de grond. Waar ligt dat aan? IG&H zet de drie belangrijkste redenen (en oplossingen) op een rij.

Dit artikel maakt deel uit van een serie. Hier vind je een overzicht van alle (toekomstige) blogposts.

Zorgorganisaties zijn veelal georganiseerd rondom specialismen. Deze structuur doorbreken, vereist leiderschap. Om ‘integrated practice units’ in te richten, moeten muren worden doorbroken en bestaande belangen (o.a. budgetten) losgelaten. Het is weinig zorginstellingen in de wereld gegeven om value-based healthcare in één keer volledig, inclusief organisatorische aanpassingen, in te voeren.

Het Karolinska Instituut in Zweden is wel deze weg ingeslagen. Daarbij is het universitair ziekenhuis niet over één nacht ijs gegaan. De organisatie deed binnen het Zweedse systeem van registries eerst jarenlang ervaring op met sturen op de uitkomsten van zorg.

Nadat het instituut tot de kanteling van de organisatie besloot, bleek dat in de praktijk nóg lastiger te zijn dan vooraf was ingeschat. Er werd gekozen voor een ‘big bang’ waarbij alle divisies en vakgroepen werden opgeheven. De invoering van de omvangrijke nieuwe structuur met honderden patiëntgroepen en nieuwe wijze van aansturing, stuitte op veel weerstand bij medisch specialisten en verpleegkundigen.

Wie value-based healthcare-programma’s breed wil uitrollen, moet pragmatisch te werk gaan.

1. Scopebepaling

Zorg dat vooraf duidelijk is wat de scope van het project gaat worden. Kijk naar de haalbaarheid, impact en maak de juiste afweging.

Sluit je je bijvoorbeeld aan bij een bestaand of start je een nieuw initiatief? Beide hebben voor- en nadelen die goed tegen elkaar afgewogen moeten worden. Zo kun je bij een bestaand initiatief voortbouwen op de reeds geleerde lessen, maar zal de eigen inbreng kleiner zijn.

Start je een eigen initiatief of ga je gelijk samenwerken? Een belangrijke vraag die dan gesteld moet worden is of de voordelen opwegen tegen de complexiteit van het samen starten. Je kunt daarbij bijvoorbeeld denken aan de meerwaarde van het extern kunnen benchmarken en het delen van investeringen in informatiemanagement.

Tot slot spelen er nog vele harde en zachte criteria die afgewogen moeten worden: wat is bijvoorbeeld de omvang van de zorggebieden waar je mee start? Welke gegevens zijn nu al beschikbaar? Hoe is het draagvlak onder de zorgprofessionals?

2. Organiseer voor succes op programmaniveau

Misschien is de meest belangrijke randvoorwaarde voor succes wel dat het leiderschap van een instelling zich hard maakt voor de implementatie van een instellingsbreed programma. Het is essentieel dat de (zorg)professionals zich gesteund voelen door de top van de organisatie.

Benader een value-based healthcare-programma als een verandertraject dat veel tijd, energie en doorzettingsvermogen vereist. Het moet bovenaan de meerjarenbeleidsagenda staan en met behulp van strak programmamanagement voor langere tijd begeleid worden.

Tot slot is een prominente plek op de investeringsagenda ook noodzakelijk; value-based healthcare vergt investeringen in zowel mensen als systemen, maar betalen zich later terug.

3. Organiseer voor succes per zorggebied

Een andere doorslaggevende randvoorwaarde voor een succesvolle implementatie binnen een zorggebied is dat de betrokken zorgprofessionals zich achter het initiatief scharen. Dit gaat hand in hand met de noodzaak voor sterk leiderschap op instellingsniveau.

De betrokken professionals zijn de drijvende kracht bij het opzetten van het multidisciplinaire team. Deze groep bepaalt vervolgens op welke indicatoren er gestuurd moet gaan worden en hoe de continue verbetercyclus moet worden ingericht. Dit alles uiteraard met de steun vanuit het programma dat op instellingsniveau is ingericht.

Conclusie en vervolg

Klein en pragmatisch beginnen is belangrijk om momentum te creëren. Echter: voor een succesvolle uitrol op instellingsniveau, is meer nodig. Een goed doordachte afbakening van de scope en organiseren voor succes op instellingsniveau én per zorggebied zijn hierbij essentieel. Bovenstaande vragen kunnen hierbij helpen. Wil je meer weten? Neem contact met ons op, we helpen je graag.

Deze serie blogs over value-based healthcare krijgt spoedig vervolg met het onderwerp “datagedreven prestatiedialoog”. Welk type gesprek moet er tussen professionals worden gevoerd? Hoe doe je dat? En wat heb je hiervoor nodig?

Luuk Versluis

Auteur Luuk Versluis

Meer artikelen van Luuk Versluis