Amazon ging vorig jaar een samenwerking aan met Berkshire Hathaway en JPMorgan Chase & Co. Tevens kocht het bedrijf Pillpack, een online apotheek. Beide initiatieven hebben als doel om goede zorg tegen een lage prijs aan te bieden. Deze stap wekt onrust: de beurskoersen van meerdere bedrijven in medtech en farmacie vielen omlaag. Is er een nieuwe disruptieve zorgspeler opgestaan? En wat merkt Nederland daarvan?

Door een samenwerking aan te gaan met Berkshire Hathaway en JPMorgan Chase omzeilt Amazon de zorgverzekeraar. De aankoop van Pillpack en de plannen om klinieken te openen geven aan dat de ambities van de webgigant verder gaan dan alleen de financiering van zorg. Als Amazon zich in technologische ontwikkelingen in het zorgaanbod gaat mengen, zal de impact op de markt groot zijn.  Het past bij de kracht en de motivatie waarmee het bedrijf ook bijvoorbeeld de supermarktbranche heeft betreden.

Ook kansen voor digitale platformen in Nederland

In andere markten zien we techspelers opstaan die vraag en aanbod samenbrengen op één digitaal platform. Daarmee sluiten ze de tussenpersonen buiten, zoals airBnB en Netflix momenteel al doen.

Heeft Amazon die rol in de zorg voor ogen en gaat ze hiermee ook buiten de VS? In de Nederlandse zorgsector zijn veel tussenpersonen actief, bijvoorbeeld in zorgverzekeringen, farmacie of medische hulpmiddelen. Voor Amazon en andere online disruptieve spelers liggen er dus genoeg kansen om de rol van deze tussenpersonen te integreren en digitaliseren.

Dat is spannend, want ze zullen de concurrentiedruk in de zorgmarkt flink opvoeren. Een platform biedt veel voordelen op het gebied van gebruiksgemak en -ervaring. En het maakt het aanbod transparant, waardoor prijzen dalen. En dat is het – tot nu toe enige – doel dat is gecommuniceerd door Amazon, Berkshire Hathaway en JPMorgan Chase.

Voet aan de grond krijgen is lastig

Voordat een digitale speler als Amazon een voet aan de grond krijgt in Nederland, zal deze heel wat hordes moeten overwinnen. Zo laat onze complexe financieringsstructuur weinig ruimte voor nieuwe verdienmodellen. De patiënt is niet tot nauwelijks bereid om, bovenop de premie, extra te betalen voor nieuwe diensten. Dit vormt een grote toetredingsdrempel voor nieuwe initiatieven.

Zorgstelsels verschillen wereldwijd aanzienlijk, waardoor platforms minder makkelijk over de grens kunnen opschalen. Cruciaal in het succes van digitale platforms zijn de lage kosten van een extra gebruiker. Met verschillende stelsels lijkt deze succesfactor niet op te gaan. Écht succesvolle digitale spelers hebben een minimale schaal nodig die groter is dan alleen de Nederlandse markt.

Om succesvol te zijn, maken digitale disruptieve partijen gebruik van data en algoritmes. In de Nederlandse zorg zijn massagegevens en vooral medische gegevens goed beschermd met wet- en regelgeving. Eerder sneuvelde het landelijke EPD in de Eerste Kamer ook al vanwege privacy redenen. Technologische innovaties in gegevensuitwisseling bieden uitkomst, maar zijn nog in pilotfase en niet breed geïmplementeerd.

Tot slot is de zorg bij uitstek een dienst waarvoor menselijk contact essentieel is. Er bestaat een vertrouwensband tussen artsen, apothekers en hun patiënten. Dit laat zich wel ondersteunen, maar moeilijk volledig vervangen door een digitaal platform van een Amerikaanse techgigant.

Druk op deze barrières neemt toe: doorbraken zijn aanstaande

Toch mogen we er niet vanuit gaan dat een partij als Amazon zich hierdoor laat tegenhouden. Zo zijn zorgverzekeraars in toenemende mate op zoek naar innovatieve manieren om de zorgkosten te verlagen. Dat kan de betaalcultuur onder patiënten veranderen, waardoor ze wel gevoeliger zijn voor het aanbod van nieuwe partijen. Ook op digitale gegevensuitwisseling wordt voortgang geboekt. Dit wordt hopelijk verder versneld door de verplichting om patiëntendata digitaal te delen, die minister Bruins onlangs aankondigde.

Door deze ontwikkelingen worden de eerdergenoemde struikelblokken voor techspelers steeds minder groot. De huidige zorgmarkt kan dit als een kans zien om zich verder te ontwikkelen. Techspelers zijn succesvol omdat zij hun klanten centraal zetten in hun bedrijfsvoering. Zij bieden meer gemak en een uitstekende service. Vraag jezelf af of jouw organisatie nog maximaal voorziet in de behoefte van de patiënt of klant. Breng in kaart welke stappen je kunt zetten om dit niveau te evenaren, wellicht juist in samenwerking met succesvolle techspelers.

Benieuwd hoe (digitale) disrupties uw organisatie een stap verder kunnen brengen? Vanuit IG&H denken we graag met u mee.

Door: Roos Blankena (r.blankena@igh.nl) en Linda de Jong (l.dejong@igh.nl)